Rechten en plichten

  • Jouw werknemers moeten redelijke instructies opvolgen over de wijze waarop de werkzaamheden moeten worden verricht. Je kan de werknemers instrueren om de hygiënemaatregelen binnen de onderneming na te leven. Indien thuiswerken wenselijk is, kan je jouw werknemer opdragen om voor een bepaalde periode thuis te werken.

  • Jouw werknemers zijn verplicht jou proactief te informeren over risicovolle situaties, bijvoorbeeld:

    • Zij klachten hebben of zijn ziek
    • Een ziek kind hebben, die mogelijk bezit is
    • Wanneer zij in een risicogebied zijn geweest

    Deze informatie stelt jou in staat te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. 

  • De gebruikelijke normering uit privacywetgeving blijft van kracht. Voor werknemers die zelf een vermoeden van besmetting hebben, geldt dat zij de huisarts bellen (niet bezoeken) en thuis blijven (tot na medische controle).

  • Je mag werknemers vragen naar welk gebied zij op vakantie zijn geweest.

  • Je mag werknemers vragen of zij gezondheidsklachten hebben, maar werknemers zijn niet verplicht om hierop te antwoorden. Dat mag uiteraard wel. Je mag geen medische gegevens verzamelen en registreren. Ook niet als de werknemer je spontaan een en ander vertelt.

  • Nee. Temperatuur opnemen, een koortsscan, is niet toegestaan. Werknemers aan de poort scannen, of ingeval er een vermoeden bestaat dat de werknemer besmet is mag niet, en hoeft redelijkerwijs ook niet, gezien het GGD-beleid (huisarts bellen). Adviseer de huisarts te bellen. Een werknemer van wie vaststaat dat hij/zij is besmet, de toegang ontzeggen, is uiteraard geboden vanuit preventieplicht uit Arbo-wetgeving.

  • Ja, het advies is om werknemers tot en met 6 april 2020 zo veel mogelijk thuis te laten werken. Daarnaast is de oproep aan om de werktijden van de werknemers zo veel mogelijk te spreiden.

  • Ja, dat mag worden verwacht. Dit geldt voor werknemers die niet arbeidsongeschikt zijn en over de faciliteiten beschikken om elders dan op de gebruikelijke locatie te werken. Voor velen zal dat in de arbeidsovereenkomst zijn ondervangen. Ook zonder een contractuele grondslag mag van een werknemer op grond van ‘goed werknemerschap’ (art. 7:611 BW) verwacht worden dat hij zich aanpast aan de situatie.

  • Er bestaat geen recht op een vergoeding aan werknemers voor het thuiswerken. Werknemers kunnen in redelijkheid niet van de werkgever eisen dat hij een extra vergoeding verstrekt omdat ze thuis moet werken.

  • Je moet thuiswerkers en telewerkers informeren over de regels. Bijvoorbeeld afspraken over pauzes en onderhoud van computers, telefoon e.d. Je moet ze ook informeren over de risico’s die ze lopen, zoals de kans op RSI of werkstress.

  • Er moeten goede afspraken worden gemaakt over het thuiswerken. Houd geregeld contact (online of telefonisch) om te weten welke werkzaamheden de werknemer verricht.

  • Ja, er biedt een mogelijkheid om een al vastgestelde vakantie te wijzigen. Het criterium dat daarbij geldt is “indien daartoe gewichtige redenen zijn”. De wijziging kan niet zonder eerst met de werknemer te overleggen en de kosten die de werknemer vanwege de wijziging maakt, moeten worden vergoed.

    Wat als de werknemer toch gaat en besmet met het coronavirus terugkomt? Op grond van de wet heeft een arbeidsongeschikte werknemer géén recht op loon “indien de ziekte door zijn opzet is veroorzaakt”.

  • Je moet zorgen voor een veilige werkplek. Zorg voor beschermingsmateriaal als werknemers zich in een omgeving bevinden waar kans is op besmetting.

    Verminder contactmomenten. Stel desinfecterende handgel beschikbaar, vraag medewerkers toetsenborden vaker te reinigen of adviseren zo min mogelijk handen te schudden. Mondkapjes bieden nauwelijks bescherming.

    Het RIVM adviseert geen speciale maatregelen voor de werkvloer, anders dan de algemene voorzorgsmaatregelen: was handen regelmatig met water en zeep, gebruik eventueel een desinfecterende handgel op basis van alcohol, hoest en nies in de binnenkant van de elleboog en gebruik papieren zakdoekjes die na gebruik in een afgesloten afvalbak moeten worden gegooid.

  • De oproep is om de werktijden tot en met 6 april 2020 waar mogelijk te spreiden. Je mag dus de werktijden van de werknemers aanpassen.

  • Nee. Wel kan je een werknemer verzoeken om vakantiedagen op te nemen. Jouw werknemer kan dit echter weigeren. Het verplichten van vakantiedagen opnemen is niet mogelijk.

Loondoorbetaling

  • Bij ziekte moet je in principe het loon doorbetalen. De dagen dat de werknemer ziek is gelden niet als vakantie-, maar als ziekteverlofdagen. 

  • Dit hangt van de specifieke omstandigheden en het lokale arbeidsrecht per land af welke regels precies gelden.

    Als het personeel niet in staat is naar het werk te komen vanwege verplichte quarantaine, reisbeperkingen of andere blokkades vanwege corona, dan is de kans groot dat je hen moet doorbetalen.

  • Ja, tijdens calamiteitenverlof wordt het loon doorbetaald. Calamiteitenverlof zijn bedoeld op bij plotseling opkomende situaties de noodzakelijke voorzieningen te treffen. Het verlof kan enkele dagen duren. Het biedt geen oplossing voor de gehele periode waarin scholen en kinderopvang gesloten blijven.

  • Het loon moet doorbetaald worden in de volgende situaties:

    • Tijdens ziekte, zowel binnen- als buitenland
    • Huisgenoten van patiënten COVID-19 (zij moeten van RIVM thuisblijven)
    • Werknemers die in gebieden zijn geweest waar virus heerst en klachten hebben (zij moeten van RIVM thuisblijven)
    • Werknemer zit in in quarantaine
  • Als er geen enkele reden is om bang voor te zijn om bestemming op te lopen en de werknemer desondanks niet op hun werk wil komen, geldt dat als werkweigering. Je kan dan de loonbetaling stopzetten. Waarschuw de werknemer wel dat dit de consequentie is als hij niet op het werk verschijnt.

  • Je moet de oproepkracht minimaal vier dagen van tevoren oproepen (bij cao kan deze periode verkort worden tot 24 uur). Indien je buiten deze termijn de oproep intrekt of wijzigt (bijvoorbeeld voor een ander aantal uren) dan heeft de werknemer toch nog recht op loon over de (aanvankelijk) opgeroepen periode.

    Deze hoofdregel geldt ook indien er sprake is van een acute vermindering van werk in verband met het coronavirus. Indien je de oproepkracht daarna niet meer oproept, dan heeft de oproepkracht in principe geen recht meer op loon.

    • Geen recht op loondoorbetaling: De vrees voor besmetting is geheel ongegrond

    • Wel recht op loondoorbetaling: Mogelijk kans op besmetting? Bijvoorbeeld in een risico gebied geweest? Dan wel loondoorbetaling.

Werklocatie

  • Ja, je kan de toegang tot de werkplek weigeren. Dit is wel afhankelijk van de situatie. Als werkgever ben je verantwoordelijk voor het bieden van een gezonde en veilige werkomgeving.

    Het advies is momenteel om werknemers tot en met 6 april 2020 zo veel mogelijk thuis te laten werken. Overweeg of thuiswerken voor jouw werknemers mogelijk is.

  • Voor elke werkplek geldt dat een protocol van GGD in werking treedt als door contacten van de werknemers de kans bestaat op besmetting op de werkplek. Dat protocol bepaalt welke maatregelen worden genomen.

  • Ja, ook bij thuiswerken geldt de Arbeidsomstandighedenwet. Voor thuiswerken gelden wel soepelere arbo regels dan voor de werkplek in uw bedrijf.

  • Bij thuiswerken geldt de Arbeidsomstandighedenwet, maar de arboregels zijn soepeler dan voor de werkplek binnen het bedrijf.

  • Werkgevers moeten zorgen voor apparatuur en spullen om thuis te kunnen werken. De werkgever moet de werknemer in staat stellen om zijn werk te kunnen doen. Dit betekent dat de werkgever bijvoorbeeld een laptop van de zaak beschikbaar moet stellen of andere vereiste (kantoor)spullen.

  • Ja. Je moet zorgen voor een veilige werkomgeving waar geen klachten worden opgelopen. Is er sprake van langdurig thuiswerken? Dan moet je zorgen voor een goede bureaustoel en bureau, zodat de kans op gezondheidsklachten wordt verkleind. Daarnaast moet er afwisseling zijn tussen werken en pauzeren.

  • Je moet nagaan of de werknemer een geschikte thuiswerkplek heeft. Voor een inschatting kan de een Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) gebruiken. Advies controleren of de werkplek aan de arbo-eisen voldoet. Dat kan door de werknemer een checklist te laten invullen. Voldoet de werkplek niet? Dan moet je helpen de werkplek aan te passen.

    Checklist:

    • Kan er in rust worden gewerkt?
    • Weet de werknemer wat hij/zij moet doen bij hulp?
    • Heeft de werknemer voldoende ruimte in de woning om bureautafel en -stoel op een ergonomisch verantwoorde manier op te kunnen stellen?
    • Is er een bureautafel die een ergonomisch verantwoorde zit- en werkhouding mogelijk maakt en waaraan met een laptop, muis, laptopsteun en toetsenbord kan worden gewerkt?
    • Bureaustoel die een ergonomisch verantwoorde zit- en werkhouding mogelijk maakt?
    • Mogelijkheid om de lichtinval te regelen?

Overig

  • Werknemers zullen de opvang zelf moeten regelen. Dan kan jouw werknemer bijvoorbeeld calamiteitenverlof opnemen. Tijdens het calamiteitenverlof wordt het loon doorbetaald. Het verlof kan enkele dagen duren en biedt dus geen oplossing voor de gehele periode.

    Er kan een oplossing worden gevonden door werk en opvang te combineren of te werken op verschoven tijden.Daarnaast kan opvang over/door ouders gelijk worden verdeeld.

    Geen opvang kunnen regelen? Mogelijke oplossingen:

    1. Loon doorbetalen, de werknemer neemt voor een gedeelte van het verzuim, vakantie- of ADV-dagen op, compensatie voor overwerk.
    2. Je betaalt, analoog aan het kortdurend zorgverlof, tijdens het verzuim 70% van het loon door. Dit zonder de beperking in duur van het kortdurend zorgverlof (2 weken)
    3. Bij werktijdverkorting wordt de verkorting en de tijd nodig voor opvang zo veel als mogelijk op elkaar afgestemd.
  • Je zal kritisch met de vakantieaanvragen om dienen te gaan. Er kan een reden zijn op vakantie opnemen in een bepaalde periode niet toe te staan. Dit moet per geval worden beoordeeld.

Lees hier meer over ontslag en arbeidsrecht.

En hoe wij je daarbij kunnen helpen.

Meer vragen over arbeidsrecht tijdens een crisis?

Stel ze aan ons Corona Supportteam.

Advies of ondersteuning nodig? Neem contact op.